Bronnen die zich blijven aanvullen

Energie is de ruggengraat van de moderne samenleving

Zonder energie geen ziekenhuizen, geen internet, geen voedselproductie, geen verwarming, geen transport. Alles wat we dagelijks doen en gebruiken is direct of indirect afhankelijk van energievoorziening.

Decennialang draaiden we op kolen, olie en gas. Maar die bronnen zijn eindig, vervuilend en drijven klimaatverandering aan, met een stijgende zeespiegel, extremer weer en verlies van biodiversiteit als gevolg. De rekening daarvan betalen niet alleen wij, maar vooral de generaties na ons.

Zon, wind en water vullen zich voortdurend aan. Ze stoten geen CO₂ uit tijdens opwekking, verminderen onze afhankelijkheid van instabiele grondstoffenmarkten en bieden energiezekerheid op de lange termijn. Bovendien daalt de kostprijs van zonne- en windenergie al jaren sterk, waardoor het steeds toegankelijker wordt.

Hernieuwbare energie is niet langer een luxe of een idealistisch streven. Het is een noodzakelijke transitie om onze samenleving leefbaar, stabiel en rechtvaardig te houden.

Traditionele energievoorziening: gas

Beperken we ons tot Nederland, dan zien we veel gedoe rondom de gasboringen in Groningen. Die zijn per 1 oktober 2023 min of meer gestaakt. Min of meer, omdat het herstarten van de gaswinning ter sprake blijft komen, vooral dankzij de geopolitieke instabiliteit.

Er zijn verschillende gebieden waar gas te winnen valt, waarbij de Noordzee het grootste is. Maar gas is eindig. Daarom zijn er in de loop van de tijd nieuwe ontwikkelingen ontstaan, waaronder biogas. Alleen brengt het produceren daarvan hoge kosten met zich mee.

Om langzaam van gewoon gas af te kunnen, heeft het kabinet de bijmengverplichting bedacht. Gasleveranciers zijn per 1 januari 2027 verplicht om grijs gas te mengen met groen gas. Het gevolg: de gasprijs per kubieke meter gaat voor de consument omhoog.

Reden te meer om je pand zo ver mogelijk, bij voorkeur volledig, gasvrij te maken.

Het gebruik van zonnepanelen

De eerste zonnepanelen werden rond 1989 kleinschalig in gebruik genomen door enkele huishoudens. Na 2010 nam dat exponentieel toe. Inmiddels liggen ze op bedrijfsdaken, schuren en op ongeveer elk tweede woonhuis in een gemiddelde Friese straat.

Wat verandert, is niet de techniek maar de rekensom. Tot nu toe was zoveel mogelijk opwekken het doel, want alles wat je teruglevert werd verrekend. Vanaf 2027 is zoveel mogelijk zélf gebruiken het doel. Dat vraagt om andere keuzes: in het aantal panelen, in de oriëntatie van het dak, en in wat je met de overschotten doet.

De thuisbatterij: doen of niet?

Er is veel discussie over het al dan niet aanschaffen van een batterij. Twee redenen pleiten ervoor:

• De salderingsregeling wordt veel lager en verdwijnt waarschijnlijk helemaal.
• Aansluiten op het stroomnet wordt moeilijker, op sommige plekken onmogelijk.

Van belang is wel om een weloverwogen keuze te maken. Bij de aanschaf van een batterij hoort eigenlijk ook de aanschaf van zonnepanelen. Bovendien moet er goed gekeken worden naar het type energiecontract: bij een dynamisch contract rekent een batterij heel anders uit dan bij een vast contract.

Dat is precies het soort rekensom waar we naar kijken voordat er iets wordt besteld.